Wstęp
Proces zapewnienia dostępności jest wieloetapowy i wielowymiarowy. Wiąże się on nie tylko z przeprowadzeniem audytu, ale również z poinformowaniem odbiorców o stanie dostępności. Dla różnych podmiotów obowiązują różne zasady. Inaczej wygląda to dla podmiotów publicznych w tym wypadku mówimy o deklaracji dostępności, a inaczej dla podmiotów prywatnych.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Co to jest deklaracja dostępności?
- Dla kogo deklaracja dostępności jest obowiązkowa?
- Jak często należy aktualizować deklarację dostępności?
- Kto powinien przygotować deklaracje dostępności?
- Czy podmioty prywatne muszą na swojej stronie posiadać deklaracje dostępności?
Co to jest deklaracja dostępności?
Deklaracja dostępności to podsumowanie naszych prac nad dostępnością. Jest to oficjalny dokument, który zawiera informacje o stanie dostępności naszej strony i siedziby podmiotu publicznego. Musimy ją przygotować, nawet jeśli strona czy siedziba nie jest dostępna. To również dokument, w którym zawarte są kontakty do osób, do których możemy się zgłosić, jeśli napotkaliśmy na bariery w czasie korzystania ze strony internetowej czy budynku.
Dla kogo deklaracja dostępności jest obowiązkowa?
Zgodnie z prawem deklaracja dostępności jest obowiązkowa dla podmiotów publicznych. To one po przeprowadzeniu audytu cyfrowego i architektonicznego powinny zamieścić deklarację na swojej stronie. Deklaracja dostępności jest obowiązkowa zarówno dla strony, jak i dla aplikacji zgodnie z art. 10 ustawy o dostępności cyfrowej.
To, że prawo nie nakłada obowiązku publikowania deklaracji dostępności na większość podmiotów prywatnych, nie oznacza, że nie warto tego robić. Wręcz przeciwnie zamieszczając na stronie informacje o stanie dostępności, wysyłamy klientom jasny sygnał, że zależy nam na inkluzywności i chcemy, aby nasz produkt lub usługa były dostępne dla wszystkich użytkowników.
W przypadku podmiotów prywatnych przepisy nie narzucają jednego, formalnego wzoru takiego oświadczenia. Ustawa nie opisuje, jak dokładnie ma wyglądać dokument informujący o dostępności, pozostawia to decyzji przedsiębiorcy.
Dobrym przykładem dobrowolnego podejścia do transparentności jest marka Cropp, która w stopce swojej strony internetowej opublikowała Informacje o dostępności cyfrowej, mimo że nie jest podmiotem publicznym.
O czym trzeba pamiętać, tworząc deklarację dostępności?
- Deklaracja dostępności to dokument, do którego stworzenia trzeba się przygotować.
Nie można stworzyć deklaracji dostępności bez wcześniejszego zweryfikowania stanu dostępności strony oraz budynku.
Najpierw więc trzeba przeprowadzić audyt dostępności strony i audyt dostępności architektonicznej. Dopiero jak zbierzemy informacje na temat stanu dostępności, możemy przygotować deklarację dostępności.
- Deklaracja to dokument, który musimy aktualizować.
Deklaracje dostępności powinniśmy aktualizować, za każdym razem kiedy nastąpi znacząca zmiana na naszej stronie np. pojawi się nowa funkcja. Jeśli takie zmiany nie nastąpią, to powinniśmy do niej wracać co roku i mieć aktualny jej stan do 31 marca. Krótko mówiąc, deklaracja powinna odpowiadać rzeczywistemu stanowi dostępności naszych usług.
- Deklaracja dostępności powinna być dostępna, nawet jeśli strona nie jest
Powinniśmy więc zamieścić ją w widocznym miejscu. Najlepiej, żeby była ona w stopce lub w nawigacji. Deklaracja dostępności piszemy zrozumiałym i prostym językiem. Przygotowujemy ją w formacie HTML, tak aby była dostępna dla osób z niepełnosprawnościami. Jeśli nie wiemy jak stworzyć deklarację dostępności, to można zawsze skorzystać z generatorów dostępności. Można również zainspirować się gotowymi przykładami. Zanim przystąpimy do jej tworzenia, warto zapoznać się z dokumentem przygotowanym przez Ministerstwo Cyfryzacji, które opisuje warunki techniczne i strukturę dokumentu.
- Deklaracja dostępności powinna zawierać następujące informacje:
- informację o tym, czy strona internetowa lub aplikacja mobilna jest zgodna, częściowo zgodna czy niezgodna z ustawą o dostępności cyfrowej,
- opis elementów niespełniających wymagań dostępności, jeśli występują, wraz z wyjaśnieniem, na czym polega problem,
- dane kontaktowe osoby lub komórki odpowiedzialnej za dostępność, aby użytkownicy wiedzieli, gdzie zgłaszać problemy,
- informację o sposobie składania wniosków i skarg związanych z dostępnością,
- datę sporządzenia deklaracji oraz datę jej ostatniego przeglądu,
- informację o metodzie oceny dostępności (np. samoocena lub audyt wykonany przez podmiot zewnętrzny).
Są to elementy obowiązkowe dla podmiotów publicznych, wynikające bezpośrednio z ustawy o dostępności cyfrowej oraz decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej.
Jak już wspomnieliśmy podmioty prywatne, nie są zobowiązane do stosowania tego formalnego wzoru, ale mogą publikować własne oświadczenia o dostępności w formie dobrowolnej.
- Deklaracja dostępności nie tylko dotyczy strony www i aplikacji
Przygotowując deklarację dostępności, powinniśmy również, zamieści w niej, informacje o dostępności architektonicznej i komunikacyjno informacyjnej siedziby podmiotu publicznego.
Kto jest odpowiedzialny za stworzenie deklaracji dostępności?
Deklaracja dostępności powinna być przygotowana przez podmiot publiczny, a formalną odpowiedzialność ponosi kierownik jednostki. W praktyce za jej sporządzenie najczęściej odpowiada koordynator ds. dostępności, często we współpracy z działem IT lub redakcją strony. Aby prawidłowo przygotować deklarację dostępności, konieczne jest wcześniejsze przeprowadzenie profesjonalnego audytu dostępności instytucji publicznych, który pozwala rzetelnie ocenić zgodność serwisu z wymaganiami ustawy i WCAG. Audytorzy przygotowują wtedy projekt deklaracji zgodny z wynikami badania, a jednostka publiczna publikuje ją i odpowiada za jej aktualizację.
Schemat: Jak powstaje deklaracja dostępności — krok po kroku
- Audyt lub samoocena dostępności
- Zbierane są informacje o zgodności strony lub aplikacji.
- Opracowanie projektu deklaracji
- Najczęściej przygotowuje go koordynator ds. dostępności.
- Może go też przygotować audytor zewnętrzny na podstawie raportu.
- Weryfikacja wewnętrzna
- Przegląd treści przez dział IT / komunikacji / kierownika jednostki.
- Publikacja deklaracji na stronie internetowej
- Najczęściej w stopce, w łatwo dostępnym miejscu.
- Regularna aktualizacja
- Minimum raz w roku.
- Po każdej większej zmianie strony lub aplikacji.
- Po naprawie niezgodności.
Wniosek o zapewnienie dostępności – czym jest i jak go złożyć?
Jeżeli strona internetowa , aplikacja mobilna lub zamieszczony na nich dokument nie są dostępne cyfrowo, każdy użytkownik ma prawo złożyć do podmiotu publicznego wniosek o zapewnienie dostępności. Wniosek może dotyczyć zarówno udostępnienia konkretnego elementu w formie dostępnej (np. dokumentu), jak i zapewnienia alternatywnego sposobu dostępu do informacji. Deklaracja dostępności musi zawierać informację o możliwości złożenia wniosku o zapewnienie dostępności oraz wskazać osobę do kontaktu. Na złożeniu wniosku nie ma w Polsce żadnego obowiązkowego wzoru. Możemy go złożyć w różnej formie: pisemnej, elektronicznej a nawet w postaci nagrania w języku migowym. Jeśli nie wiesz od czego zacząć skorzystaj ze wzoru przygotowanego przez PFRON w formie interaktywnego formularza pdf .
Jakie są terminy realizacji wniosku?
Podmiot publiczny powinien zareagować na wniosek niezwłocznie czyli najszybciej jak się da nie później niż w ciągu 7 dni, a w przypadku braku możliwości zapewnienia dostępności w tym terminie – wskazać nowy termin, nie dłuższy niż 2 miesiące. Jeśli podmiot publiczny nie odpowie lub odmówi, możesz złożyć skargę do Prezesa Zarządu PFRON, właściwego terytorialnie.
Jaka jest procedura składnia skargi o braku dostępności dla podmiotów prywatnych?
Jeśli zauważysz produkt lub usługę, która jest niedostępna możesz zgłosić tą informację do PFRON. Takie zgłoszenie może zrobić każdy i można to zrobić anonimowo. Ważną rzeczą jest podanie kontaktu aby otrzymać informacje o rozpatrzeniu wniosku.
Zawiadomienie można składać elektronicznie poprzez gov.pl ePUAP, eDoręczenia, e-mailem dostepnosc@pfron.org.pl, listownie pocztą. W takim zawiadomieniu powinniśmy zawrzeć następujące informacje:
- dane podmiotu gospodarczego, którego dotyczy zawiadomienie,
- dane produktu albo usługi,
- informację, dlaczego produkt lub usługa nie są dostępne.
- możesz również skorzystać z gotowego formularza.
PFRON rozpatruje zawiadomienie lub przekazuje je do właściwego organu nadzoru w ciągu 30 dni. Jeśli zawiadomienie jest zasadne następuje kontrola, po której należy dokonać naprawy zgodnie z wytycznymi. Brak zapewnienia dostępności może skutkować karami finansowymi.
Powiązane artykuły
Jak wygląda audyt dostępności strony internetowej ?
Raport z audytu dostępności cyfrowej – jak wygląda i co zawiera?
Ile kosztuje audyt dostępności cyfrowej i od czego zależy cena?
Podsumowanie
Publikowanie deklaracji dostępności dla podmiotów publicznych czy oświadczenia dostępności dla podmiotów prywatnych ma jeden cel, informacje o stanie dostępności. Dzięki temu dokumentowi użytkownicy naszych stron wiedzą, czy zależy nam na inkluzywności oraz o tym, czy działamy zgodnie z literą prawa. Zamieszczenie takiego dokumentu usprawnia też znaczenie komunikację, gdy naprawdę napotkamy na bariery. Jest więc nie tylko spełnieniem wymogu prawnego, ale przede wszystkim ukłonem w kierunku naszego odbiorcy.
